الشيخ محمد آصف المحسني
259
رنگارنگ يا كشكول درويشى (فارسى)
مىرفت و يا به قتل مىرسيد . « 1 » به احتمال نزديك به يقين گاليله ايتاليايى منجم و رياضى دان معروف كه به وسيله دوربين خود حركت انتقالى زمين به دور خورشيد را كشف كرد ، از حركت زمين به دور خودش ( حركت وضعى ) اطلاعى نداشت ، « 2 » حتى در سال هاى اول فضا نوردى فضا نوردان نمىدانستند ( توانستند ) گردش زمين را به چشم خود ببينند ، چون پايگاه ثابتى نداشتند و در سفينه هاى بودند كه هر يكى از آنها در نود دقيقه يا قدرى بيشتر اطراف زمين مى گرديدند و با اين سرعت ، حركت وضعى زمين قابل ديدن نبود . ولى هنگامىكه دركره ماه قرار گرفتند و دوربين هاى خود را به سوى زمين گرفتند ، حركتى وضعى زمين محسوس شد . « 3 » بلى نه تنها گاليله بلكه تيخو براهه كه در اولين سال قرن هفدهم چشم از دنيا بست و كپرنيك لهستانى و كپلر آلمانى هم به حركت وضعى زمين پى نبردند . ولى جعفر صادق دوزاده قرن قبل در مدينه توانست كه پى ببرد زمين به دور خود مى چرخد و در نتيجه روز و شب به وجود مىآيد . آيا او از اين قوانين مكانيك نجومى اطلاع داشت و مىدانست كه اثر نيروى جاذبه كه به دو شكل - يكى به شكل نيروى فرار از مركز و ديگرى به شكل جذب به سوى مركز - بروز مىكند ، سبب مى گردد كه اجرام آسمانى به دور خود بگردند ؟ چون بعيد است كه آن مرد بدون پى بردن به اين دو شكل ، توانسته باشد به حقيقت گردش زمين در اطراف خود پى ببرد .
--> ( 1 ) - ص 92 . ( 2 ) - حتى پس از مرگ او در نوشته هايش اثرى از حركت وضعى زمين ديده نشده است . ( ص 101 ) . ( 3 ) - صص 99 و 100 .